İlk Psikolojik Danışmanlık Görüşmesine Nasıl Hazırlanılır?

Psikolojik danışmanlık sürecine başlamaya karar vermek, kişinin kendisi için attığı önemli bir adım olabilir. Ancak ilk görüşme yaklaşırken “Ne anlatacağım?”, “Nereden başlayacağım?”, “Benden neler beklenecek?” gibi soruların akla gelmesi oldukça doğaldır.

İlk görüşmeye gelirken kusursuz bir hazırlık yapmanız ya da yaşadıklarınızı önceden sıralamanız gerekmez. Görüşmenin önemli bir bölümü zaten sizi tanımaya, yaşadığınız güçlükleri anlamaya ve ihtiyaçlarınızı birlikte keşfetmeye ayrılır.

İlk Görüşmeden Önce Neleri Düşünebilirsiniz?

Görüşmeye gelmeden önce hayatınızda sizi psikolojik destek almaya yönelten noktalar üzerine kısaca düşünmek, görüşmenin başlangıcını kolaylaştırabilir.

Kendinize şu soruları sorabilirsiniz:

·       Son zamanlarda beni en çok zorlayan şey ne?

·       Yardım alma ihtiyacı hissetmeme neden olan durum neydi?

·       Bu durum günlük hayatımı nasıl etkiliyor?

·       Duygularımda, düşüncelerimde veya davranışlarımda son dönemde neler değişti?

·       Görüşmelerden nasıl bir fayda sağlamayı umuyorum?

Bu soruların cevaplarını yazılı olarak hazırlamanız şart değildir. Hatta bazı soruların cevabını henüz bilmiyor olmanız da oldukça normaldir.

İlk Görüşmede Neler Konuşulur?

İlk görüşme, çoğunlukla hem danışanın kendisini ve başvuru nedenini anlatabildiği hem de psikoloğun danışanı daha kapsamlı tanımaya çalıştığı bir başlangıç görüşmesidir.

Görüşmenin içeriği kişinin ihtiyaçlarına göre değişebilmekle birlikte; yaşamınız, yakın ilişkileriniz, son dönemde karşılaştığınız güçlükler, geçmiş deneyimleriniz ve psikolojik destek alma sürecinden beklentileriniz üzerine konuşulabilir.

Psikolog zaman zaman size sorular yöneltebilir veya belirli konuların üzerinde daha fazla durabilir. Bunun amacı sizi sınamak ya da doğru cevapları bulmanızı beklemek değildir. Sorular, yaşadığınız durumu daha bütünlüklü değerlendirebilmek için görüşmeye rehberlik eder.

“Ne Anlatacağımı Bilmiyorum” Diye Düşünüyorsanız…

İlk görüşmeye gelen kişilerin önemli bir kısmı nereden başlayacağını bilemeyebilir. Uzun zamandır zihninizde olan bir konuyu anlatmak kolay olmayabilir ya da aynı anda birçok farklı şeyden bahsetmek isteyebilirsiniz.

Böyle bir durumda konuşmaya örneğin “Nereden başlayacağımı tam olarak bilmiyorum ama son zamanlarda kendimi iyi hissetmiyorum.” diyerek başlayabilirsiniz.

Görüşmenin nasıl ilerleyeceğini tek başınıza belirlemek zorunda değilsiniz. Psikolog, gerekli noktalarda sorular sorarak sürecin ilerlemesine yardımcı olacaktır.

Duygulanmak veya Ağlamak Sorun Değil

İlk görüşmede yoğun duygular hissetmek oldukça mümkün. Uzun zamandır konuşmadığınız bir konudan bahsetmek, bazı anıları hatırlamak veya yaşadığınız güçlükleri ilk kez bir başkasına anlatmak sizi duygulandırabilir.

Ağlamak, bir süre sessiz kalmak ya da konuşmakta zorlanmak görüşmenin “kötü geçtiği” anlamına gelmez. Kendinizi toparlamak için zamana ihtiyaç duyduğunuzda bunu psikoloğunuzla paylaşabilirsiniz.

İlk görüşmede kendinizi olduğunuzdan farklı göstermeye çalışmanız gerekmez. Görüşmenin amacı, yaşadıklarınızı mümkün olduğunca gerçek haliyle ele alabilmektir.

Her Şeyi İlk Görüşmede Anlatmak Zorunda mısınız?

Hayır.

Psikolojik danışmanlık bir anda bütün yaşam öykünüzü anlatmanız gereken bir süreç değildir. Bazı konular hakkında konuşmaya hazır hissetmeniz zaman alabilir. Güven ilişkisinin oluşması da çoğu zaman görüşmeler ilerledikçe gelişir.

Bu nedenle ilk görüşmede paylaşmak istemediğiniz veya konuşmak için henüz hazır olmadığınız bir konu varsa bunu söyleyebilirsiniz. “Bu konuyu şu an konuşmak benim için zor.” demeniz de görüşmenin bir parçasıdır.

İlk Görüşmede Hemen Bir Çözüm Bulunur mu?

İlk görüşmeden beklentiniz “Bugün buradan çıktığımda her şey düzelecek.” şeklinde olabilir. Ancak psikolojik danışmanlık çoğunlukla tek bir görüşmede tamamlanan bir süreç değildir.

İlk görüşmenin temel amaçlarından biri, yaşadığınız güçlüklerin hangi bağlamda ortaya çıktığını anlamak, ihtiyaçlarınızı değerlendirmek ve terapi sürecinin nasıl ilerleyebileceğine dair bir yol haritası oluşturmaktır.

Bazen çözümün ilk adımı, yaşadığınız problemi daha yakından tanımaktır.

Psikoloğa Her Şeyi Anlatmam Gerekiyor mu?

İlk görüşmede aklınızdan geçen her şeyi anlatmanız gerektiğini düşünmek üzerinizde gereksiz bir baskı oluşturabilir. Oysa psikolojik danışmanlık sürecinde paylaşacağınız konuların zamanlaması size aittir.

Bazı konuları anlatmaya ilk görüşmede hazır hissedebilir, bazılarını ise ilerleyen görüşmelere bırakabilirsiniz. Önemli olan, kendinizi güvende hissettiğiniz bir hızda ilerleyebilmektir.

Psikoloğunuz da görüşme sırasında hangi konuların üzerinde daha fazla durulmasının faydalı olabileceği konusunda size eşlik edecektir.

Ya Sorulan Sorulara Cevap Veremezsem?

Bazen bir sorunun cevabını gerçekten bilmiyor olabilir, bazen de nereden başlayacağınızı bilemeyebilirsiniz. Böyle bir durumda “Bilmiyorum”, “Bunu hiç düşünmemiştim” veya “Şu an cevap vermekte zorlanıyorum” demeniz yeterlidir.

Psikolojik danışmanlıkta her soruya hemen ve net bir yanıt vermek beklenmez. Bazı cevaplar, konuşma ilerledikçe veya üzerine birlikte düşünüldükçe ortaya çıkabilir.

Bu nedenle kendinizi doğru cevabı bulmak zorunda hissetmeden, aklınıza geldiği şekliyle ifade etmeniz yeterlidir.

Psikoloğum Beni Yargılar mı?

Psikolojik destek alma kararında kişilerin en sık yaşayabildiği endişelerden biri de anlatacakları şeyler nedeniyle yargılanacaklarını düşünmektir.

Görüşme alanı, kişinin yaşadığı güçlükleri açıkça konuşabilmesine ve kendisini olduğu haliyle ifade edebilmesine olanak sağlayacak şekilde oluşturulur. Bu nedenle kendinizi sürekli olarak “Bunu söylersem ne düşünür?” diye kontrol etmek yerine, yaşadıklarınızı mümkün olduğunca kendi deneyiminiz üzerinden anlatabilirsiniz.

Aklınızdan geçen düşünceler, yaşadığınız duygular veya yaptığınız bir davranış hakkında konuşmak; bunların onaylandığı anlamına gelmez. Öncelikle anlaşılmaları ve değerlendirilme alanı bulmaları anlamına gelir.

Görüşmeye Gelirken Kendinizden Beklemeniz Gereken Tek Şey

İlk görüşmeye hazırlanmanın en önemli kısmı, söyleyeceklerinizi ezberlemek değil; kendinize karşı mümkün olduğunca açık ve dürüst olabilmektir.

Ne söyleyeceğinizi bilememeniz, heyecanlanmanız veya bazı şeyleri anlatmakta zorlanmanız sürecin doğal bir parçasıdır. Psikolojik danışmanlık, bütün cevaplara sahip olarak gelmenizi değil, yaşadıklarınızı birlikte anlamlandırabileceğiniz bir alan oluşturmayı amaçlar.

İlk görüşme, her şeyi çözmeniz gereken bir sınav değil; kendinizi anlamaya yönelik sürecin başlangıcıdır.

Uzman Psikolog Doğa Naz Bendegül